Giác hơi chữa đau lưng chỉ ở mức hỗ trợ: ống giác làm mềm vùng cơ lưng đang cứng, làm lộ chỗ tắc để người làm giải cơ đúng chỗ, và hút dẫn lưu nếu buổi làm có chích lể. Nó không đưa đĩa đệm về chỗ cũ, cũng không thay được việc đi khám khi lưng có dấu hiệu lạ.
Trong cách Lương Y Trần Thị Hồng Xuân (Xuân Trần) đang làm và đang dạy, ống giác được úp lên để hút mềm vùng cứng trước, rồi mới tới bước giải cơ (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Chỉ giác rồi bỏ mấy bước sau thì mới xong một phần việc.
Bài này chỉ ra ống giác nằm ở bước nào trong quy trình chích lể, giúp được kiểu đau lưng nào, và kiểu nào bạn nên đi khám trước.
Giác hơi chữa đau lưng được tới đâu? Giúp gì, không giúp gì theo từng kiểu đau
"Lưng tui đau vầy thì giác có đỡ không?" Cái này phải coi bạn đang đau kiểu nào. Bảng dưới đây gom theo ý chung của phác đồ cổ truyền Việt Nam và kinh nghiệm ứng dụng của Lương Y Xuân:
| Kiểu đau | Dấu hiệu hay gặp | Vai trò của ống giác |
|---|---|---|
| Đau cơ học (căng cơ, sai tư thế, bê vác) | Đau gọn một vùng, cử động thì đau hơn, không lan xuống chân | Làm mềm vùng cơ cứng, làm lộ điểm tắc để người làm xử lý đúng chỗ |
| Đau lan xuống mông, xuống chân (do đĩa đệm, thần kinh tọa) | Đau hoặc tê chạy từ thắt lưng xuống mông, mặt sau đùi, cẳng chân | Chỉ phụ thêm, sau khi đã có chẩn đoán. Đọc thêm bài chích lể thần kinh tọa |
| Đau từ bên trong (nội tạng, như thận) | Đau vùng hông lưng, kèm sốt, tiểu tiện bất thường | Không phải việc của ống giác hay kim. Đi khám trước |
Vậy sao nhiều người giác xong thấy nhẹ, vài bữa lại đau? Lương Y Xuân giải thích bằng chuyện nông và sâu: chỉ làm ở lớp ngoài thì chỉ đỡ tạm. Người làm phải hiểu lớp nông, lớp sâu và bóc tách kỹ thì mới chạm tới chỗ đang tắc (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Ống giác chỉ là một khâu trong chuỗi đó.
Khách đã đi khám, đã chụp chiếu thì Lương Y làm dựa trên kết quả đó (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Muốn biết ống giác làm được gì nói chung (cả ngoài vùng lưng), bạn xem bài giác hơi có tác dụng gì. Phần kim cho vùng lưng thì có bài riêng là chích lể chữa đau lưng.
Đau lưng kiểu nào không được giác hơi, phải đi khám trước?
Theo phác đồ cổ truyền Việt Nam và kinh nghiệm ứng dụng của Lương Y Xuân, trước mỗi ca người làm phải phân loại đau do cơ, do đĩa đệm hay do nội tạng, rồi hỏi kỹ các dấu hiệu cần dừng tay.
🚩 Có một trong các dấu hiệu này thì khoan giác, khoan chích, đưa tới cơ sở y tế trước: - Đại tiện, tiểu tiện rối loạn kèm tê yếu chân. - Đau lan xuống chân, chân yếu đi. - Sốt, sụt cân không rõ lý do. - Đau về đêm, nằm nghỉ cũng không giảm. - Đau xuất hiện sau té ngã, va đập. - Đau hông lưng kèm sốt, tiểu tiện khác thường (nghi do thận, không phải việc của ống giác).
Ngoài ra còn 4 trường hợp không được chích lể: rối loạn đông máu, phụ nữ có thai, vùng da đang nhiễm khuẩn, người quá suy nhược (xem 4 trường hợp không được chích lể). Giác hơi hay chích lể đều chỉ là cách hỗ trợ, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ.
Giác hơi trị đau lưng trong buổi chích lễ giác hơi: ống giác làm 4 việc gì?
Qua được vòng sàng lọc rồi, bạn nằm sấp và người được đào tạo sẽ đi theo đúng trình tự Lương Y Xuân Trần dạy học viên cho vùng thắt lưng (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần):
- Thoa dầu nóng làm ấm vùng lưng.
- Đắp thuốc.
- Giác hút để giải cơ.
- Dùng dụng cụ tách cơ.
- Chích lể, là bước cuối cùng.
Lưng phải được ủ ấm, trong lúc làm không bật quạt hay máy lạnh. Nguyên tắc của Lương Y là giải cơ kỹ, bóc tách kỹ rồi mới kết hợp các phương pháp khác (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Trong chuỗi đó, ống giác làm 4 việc:
1. Dò chỗ tắc. Với người lớn tuổi, Lương Y không lấy tay ấn cho đau mà dùng ống giác thay vào, vừa kiểm tra điểm tắc vừa làm mềm luôn (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần).
2. Làm mềm vùng cứng. Cơ mềm rồi người làm mới ấn sâu, bật ngang cho cơ nhả ra được. Lương Y dặn kỹ học viên đây là giải cơ, không phải cạo gió (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần).
3. Cho thấy vùng tắc bằng mắt. Giác hút xong, vết đậm, nhạt hay lấm tấm giúp người làm khoanh đúng vùng cần xử lý. Lương Y còn chụp lại vết giác để chỉ cho khách thấy chỗ nào đang tắc (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần).
4. Dẫn lưu sau khi chích. Nếu buổi làm có trích lể, ống giác được đặt ngay chỗ vừa chích, thường để 5–10 phút theo giáo trình. Xong thì chỉ sát khuẩn sạch, không đắp, không bôi gì lên vết chích.
Vì sao phải làm mềm cơ rồi mới tính tới kim thì bạn đọc bài giải cơ trước khi chích lể; kim với ống phối hợp ra sao có trong bài chích lể giác hơi.
Lương Y Xuân Trần có video bài giảng quay buổi học viên thực hành vùng thắt lưng trên kênh YouTube:
Giác hơi chữa thoát vị đĩa đệm được không?
Không. Ống giác hay mũi kim đều không đưa được nhân nhầy về chỗ cũ. Người làm nghề chỉ hỗ trợ giảm tắc, giảm đau quanh vùng rễ thần kinh đang bị chèn. Lương Y Xuân Trần nói thẳng trong lớp: "Chích lể mà chất nhầy vào lại được thì hoang đường", và dặn học viên phải giải thích với khách đúng như vậy, không được hứa "chữa hết thoát vị" (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần).
Cũng trong bài giảng đó, Lương Y lưu ý thoát vị không nhất thiết chỉ nằm ở một đốt, có người lưng lệch một bên, tắc lan lên cả vùng trên. Vì vậy người làm phải nhìn cả tấm lưng rồi mới đặt ống (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần).
Ca nào bác sĩ đã chỉ định mổ thì giác hơi hay chích lể đều không thay được. Chính Lương Y cũng nói: "Chứ mình đâu có giống như Tây y mổ được" (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Phần kim dành cho người thoát vị có ở bài chích lể thoát vị đĩa đệm.
Giác hơi sau lưng ở đâu thì yên tâm? 3 dấu hiệu chỗ làm cẩn thận
Nằm sấp trên giường rồi, làm sao biết người ta làm kỹ hay làm cho xong? Bạn không cần rành nghề, để ý 3 chuyện này là đủ:
- Làm xuống tới vùng xương cụt. Lương Y lưu ý nhiều người chỉ làm quanh khúc thắt lưng mà bỏ quên vùng xương cụt, trong khi chỗ này cũng hay mỏi, hay tức (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần).
- Chọn ống theo vóc người. Khách to con, da dày thì Lương Y dùng ống giác lớn, vì ống nhỏ hút nông, không đủ lực (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Ai tới cũng một cỡ ống thì bạn nên coi lại.
- Người lớn tuổi thì làm nhanh. Người lớn tuổi hoặc người uống nhiều thuốc giảm đau thường da yếu, giác lâu dễ phồng rộp, nên không để ống lâu (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần).
Thêm một chuyện nhìn là thấy liền: người làm đeo găng suốt buổi, không tháo ra giữa chừng (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần); nếu có kết hợp chích thì phải đúng nguyên tắc một kim – một người bệnh.
Những nguyên tắc trên do Lương Y Hồng Xuân đúc kết qua hơn 10 năm làm nghề Đông y. Lương Y làm nghề hằng ngày tại Cơ sở Chăm Sóc Sức Khỏe Hồng Xuân (40 Đường số 1, KDC Hiệp Thành 3, P. Phú Lợi, TP.HCM), trực tiếp đứng lớp, đã đào tạo hàng trăm học viên ở miền Nam lẫn miền Bắc, và là tác giả sách "Phác Đồ Chích Lể – Xuân Trần" (145 trang A5). Bạn có thể coi hơn 60 video bài giảng miễn phí trên kênh YouTube Xuân Trần, hoặc vào Facebook Xuân Trần để xem video thực hành và lịch lớp.
Câu hỏi thường gặp
Giác hơi đau lưng có hết không, bao lâu thì đỡ?
Không ai nói trước được, vì còn tùy thể trạng từng người. Lương Y nói thẳng: tình trạng viêm lâu ngày thì cải thiện từ từ, không có chuyện làm lần đầu là hết, và phối hợp nhiều phương pháp sẽ tốt hơn chỉ làm một kiểu (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Nơi nào hứa "vài buổi là hết" thì bạn nên dè chừng.
Vết giác trên lưng càng tím có phải càng tốt?
Không phải. Vết giác dùng để khoanh vùng cần làm kỹ, không phải để thi xem ai tím hơn. Cố để ống lâu cho vết đậm thì càng không nên, nhất là với người lớn tuổi da yếu, dễ phồng rộp. Vết để lại chăm sóc ra sao thì bạn xem bài sau khi giác hơi.
Giác hơi trị đau lưng có cần trích lể kèm không?
Không phải buổi nào cũng chích. Chích lể có chống chỉ định riêng, người làm phải thăm khám rồi mới quyết. Nếu có chích thì chích luôn là bước cuối, sau làm ấm, đắp thuốc, giác hút và tách cơ.
Đau lưng kèm tê chân có giác hơi được không?
Tê lan xuống chân thì nên có chẩn đoán trước. Nếu tê kèm chân yếu đi hoặc rối loạn tiểu tiện, bạn đưa người bệnh tới cơ sở y tế ngay, đừng nằm giác. Đã khám rồi thì ống giác chỉ phụ thêm; đọc thêm bài chích lể tê chân.
Tự giác hơi đau lưng cho người nhà được không?
Bài này không hướng dẫn tự làm, càng không hướng dẫn tự chích. Cái khó không nằm ở chuyện úp ống, mà ở chỗ phân biệt kiểu đau nào được làm, kiểu nào phải đi khám. Muốn hiểu kỹ hơn thì đọc bài giác hơi tại nhà có an toàn không.
Bước tiếp theo cho bạn
- Bạn đang đau lưng: dò lại hộp 🚩 ở trên trước. Không có dấu hiệu nào thì tìm nơi làm đủ các bước, hoặc nhắn Zalo trợ lý 0327 668 134, gọi 0354 458 941 để hỏi Cơ sở Chăm Sóc Sức Khỏe Hồng Xuân.
- Bạn muốn xem trước: có 12 bài giảng chọn lọc miễn phí ở trang Quà tặng.
- Bạn là kỹ thuật viên: theo Lương Y, người học lóm làm theo không ra kết quả vì không biết phần giải cơ (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Khóa Chích Lể Chuyên Sâu có 20 bài video, học phí ưu đãi 1.868.000đ (giá gốc 3.868.000đ). Muốn so các lớp thì xem bài học giác hơi ở đâu.
Dù bạn là người đang đau hay người làm nghề, phương châm của Lương Y vẫn vậy: "Xác định đúng huyệt — vô khuẩn tuyệt đối — chích nhẹ, đủ, an toàn."
