Kỹ thuật giỏi tới đâu mà chích sai người thì vẫn là sai. Trước mỗi lần chích, việc đầu tiên không phải cầm kim — mà là hỏi và nhìn để loại trừ 4 trường hợp dưới đây.
1. Người rối loạn đông máu
Vì sao? Chích lể tạo vết chích và nặn máu. Người có rối loạn đông máu sẽ có nguy cơ chảy máu kéo dài, khó cầm máu sau thủ thuật.
Hỏi thế nào? Bạn hỏi người bệnh xem có bệnh về máu, có hay bị bầm tím, chảy máu lâu cầm không, có đang dùng thuốc làm loãng máu không. Không chắc thì không chích, khuyên họ đi khám trước.
Một dấu hiệu đáng chú ý: nếu sau khi chích mà máu chảy lâu bất thường, đó là lúc phải đánh giá lại tình trạng đông máu của người bệnh — không phải chuyện thời tiết hay "cơ địa".
2. Phụ nữ có thai
Phụ nữ đang mang thai thuộc chống chỉ định của chích lể theo chương trình đào tạo. Không có ngoại lệ "chích nhẹ thôi", "chích chỗ xa bụng thôi".
Với khách nữ trong độ tuổi sinh đẻ, bạn nên hỏi thẳng nhưng tế nhị trước khi làm.
3. Vùng da đang nhiễm khuẩn
Vùng da đang sưng, nóng, đỏ, có mủ, trầy xước hở… thì không chích tại đó. Chích vào vùng nhiễm khuẩn dễ làm nhiễm khuẩn lan rộng.
Chích lể chỉ làm trên vùng da lành, sạch, đã được sát khuẩn.
4. Người quá suy nhược
Người vừa ốm dậy, kiệt sức, mệt lả, cơ thể quá yếu… dễ gặp phản ứng ngất và các bất lợi khác. Những trường hợp này cần thận trọng hoặc không chích.
Thêm một lưu ý từ lớp: người đang đói lả, quá căng thẳng, sợ kim cũng dễ choáng. Cho họ nghỉ ngơi, trấn an, để họ ở tư thế an toàn trước khi quyết định có làm hay không.
Trước mỗi lần chích, tự hỏi 4 câu
| Câu hỏi | Nếu "có" |
|---|---|
| Người này có rối loạn đông máu / dùng thuốc loãng máu? | Không chích, khuyên đi khám |
| Có đang mang thai? | Không chích |
| Vùng định chích có đang nhiễm khuẩn, trầy xước? | Không chích tại vùng đó |
| Người này có đang quá suy nhược, mệt lả? | Không chích / hoãn lại |
Chích lể không thay thế bác sĩ
Chích lể là phương pháp hỗ trợ. Người có bệnh lý nền, người đang điều trị bệnh hãy thăm khám trước khi áp dụng. Người làm nghề cũng phải tuân thủ quy chế chuyên môn, phạm vi hành nghề và đạo đức nghề nghiệp — biết từ chối đúng lúc cũng là tay nghề.
