Sau giác hơi, bạn nằm hoặc ngồi nghỉ tại chỗ một lúc. Thấy choáng, vã mồ hôi hay chỗ da bị rát thì nói liền với người làm. Nếu chích rồi mới giác thì đừng bôi, đừng đắp gì lên vết kim. Còn mấy giờ được tắm, bao lâu hết thâm, khi nào giác lại thì không có con số chung, nên bạn hỏi thẳng người đã giác cho mình.
Lời truyền miệng thì nhiều lắm, mỗi người một mốc kiêng. Tư liệu của chương trình Chích Lể không đặt mốc chung nào, nên bài này chỉ nói những gì chắc. Cũng cần phân biệt: giác khô là chỉ úp ống lên da, còn trích lể giác hơi là chích trước rồi giác ngay tại chỗ, nên da còn vết kim. Phần kỹ thuật kim nằm ở bài chích lể.
Sau giác hơi nên làm gì ngay khi vừa gỡ ống?
- Đừng đứng dậy đi về liền. Nằm hoặc ngồi nghỉ tại chỗ, vì người làm phải theo dõi bạn cả sau buổi chứ không chỉ trong lúc làm.
- Nói liền khi thấy chóng mặt, hoa mắt, vã mồ hôi lạnh hay da tái.
- Báo ngay nếu da rát, nóng, phồng. Cái này không giống vết thâm, nhất là khi giác bằng lửa.
- Có vết kim thì để yên. Theo video bài giảng của Lương Y Xuân Trần, chích xong Lương Y không đắp, không bôi gì lên vết chích, chỉ sát khuẩn sạch rồi cho khách về.
Phía người làm cũng có việc riêng. Trong video bài giảng của Lương Y Xuân Trần, Lương Y dặn học viên cứ làm vài ống là hỏi khách có mệt không, có chịu được không. Khách mệt thì dừng, cho nằm nghỉ, uống nước đường rồi mới tính tiếp. Nếu da tái nhợt, vã mồ hôi lạnh, mạch nhanh nhỏ thì người làm phải ngừng ngay. Chi tiết có ở bài dấu hiệu sắp ngất khi chích lể.
Chuyện giữ ấm thì nên hiểu cho đúng. Trong một buổi đắp cao, Lương Y ủ kín lưng khách bằng tấm bọc và khăn, suốt lúc làm không bật quạt, không bật máy lạnh (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Đó là cách làm trong buổi, không phải luật kiêng gió mấy ngày sau.
Phần của bạn gọn hơn nhiều: nghỉ cho đủ, nói thật cảm giác của mình. Vì sao ống giác luôn đi sau mũi kim thì có ở bài chích lể giác hơi.
Giác hơi bao lâu thì được tắm? Trích lể giác hơi thì khác gì?
Tư liệu của chương trình không ghi một mốc giờ tắm chung cho giác hơi, và những gì ghi lại từ video bài giảng của Lương Y Xuân Trần cũng không có mốc nào như vậy. Mỗi buổi mỗi khác về vùng giác, có đắp thuốc làm ấm hay không, cơ địa từng người. Nên ai giác cho bạn thì người đó dặn giờ tắm.
Trích lể giác hơi thì khác ở cái vết kim. Vết kim còn mở thì không đụng gì thêm, thuốc nóng chỉ đắp khi vết đã lành (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Theo sách "Phác Đồ Chích Lể – Xuân Trần", sau khi gỡ ống, người làm lau huyết, ôm gọn vùng chích trong lòng tay cho vết se khít, rồi rửa lại bằng nước muối sinh lý. Mấy việc này người được đào tạo làm ngay tại chỗ, bạn không phải tự làm ở nhà. Cách giữ vết kim những ngày sau nằm ở bài sau khi chích lể.
Giác hơi bao lâu thì hết thâm, hết tím? Vết tím đậm có đáng lo không?
Tư liệu của chương trình không ghi vết thâm tan sau bao nhiêu ngày. Cách chắc nhất là hỏi người đã giác cho mình, vì họ thấy tận mắt vết của bạn lên ra sao.
Còn chuyện lo lắng thì vầy: vết tím không có nghĩa là "giác hỏng", cũng không phải "càng tím càng tốt" hay "ra được nhiều độc". Vết đậm không nói lên bệnh nặng hơn, vết nhạt cũng không có nghĩa là đã hết.
Với Lương Y Xuân Trần, vết giác là để người làm nghề đọc. Trước khi lắc cơ chuyên sâu, Lương Y giác hút trước và xem vết lên đậm, nhạt hay lấm tấm để biết vùng nào đang tắc, rồi chụp ảnh vết giác để chỉ cho khách thấy (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Tức là vết giác giúp chọn đúng chỗ để làm, chứ không dùng để đo bệnh nặng hay nhẹ. Bạn đọc thêm ở bài giác hơi có tác dụng gì. Còn chuyện giáo trình không dùng màu máu để đánh giá thì bài chích lể máu độc có nói rõ.
Trong lúc chờ vết tan:
- Đừng gãi, đừng cạy chỗ vừa giác.
- Đừng tự giác lại ở nhà cho mau tan. Lý do nằm ở bài giác hơi tại nhà có an toàn không.
- Buổi kế tiếp để người làm hẹn, sau khi họ xem lại vùng đó.
Sau giác hơi, dấu hiệu nào phải báo người làm hoặc đi khám?
Hầu hết dấu ống giác để lại chỉ cần bạn theo dõi. Nhưng có vài dấu hiệu bạn phải nói lại ngay. Theo tư liệu chương trình, ngất, bỏng da khi giác lửa và nhiễm khuẩn tại chỗ là những sự cố có thể gặp. Cả ba đều phòng được nếu làm đúng quy trình, và ống giác dùng lại phải được khử khuẩn đúng cách.
| Dấu hiệu | Thường là gì | Bạn làm gì |
|---|---|---|
| Vết tím đậm hay nhạt, lấm tấm | Dấu ống giác để lại | Theo dõi, đừng gãi, đừng cạy |
| Phồng rộp, rát | Có thể bỏng da, hay gặp khi giác lửa | Báo người làm, không tự chọc vỡ |
| Vùng giác sưng nóng đỏ, có mủ | Nghi nhiễm khuẩn tại chỗ | Đi khám |
| Choáng, hoa mắt, vã mồ hôi lạnh, da tái | Dấu hiệu sắp ngất | Nằm xuống, báo ngay; nặng thì đưa tới cơ sở y tế |
| Nếu có chích: máu chảy lâu khó cầm, vết kim sưng mủ | Vấn đề ở vết kim | Xem bài sau khi chích lể |
Người làm đúng nghề sẽ để ý bạn ngay trong lúc giác. Ở vùng ngực trên, Lương Y Xuân Trần dặn học viên lên từng ống một, chờ khách dịu rồi mới lên ống tiếp, không làm dồn dập (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Còn để bớt nỗi lo bỏng, người mới học được khuyên tập với cốc giác không dùng lửa.
Sách Phác Đồ của chương trình ghi cờ đỏ: không làm trên vùng da đang sưng nóng đỏ, có mủ hoặc lở loét. Với trích lể giác hơi, giáo trình còn ghi bốn chống chỉ định: rối loạn đông máu, phụ nữ có thai, vùng da đang nhiễm khuẩn và người quá suy nhược. Muốn biết rủi ro kỹ hơn, bạn đọc bài chích lể có nguy hiểm không. Giác hơi và chích lể chỉ là phương pháp hỗ trợ, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ, nên triệu chứng nặng thì bạn cứ đi khám trước.
Giác hơi bao lâu một lần? Ai đứng sau những lời dặn này?
Không có lịch chung kiểu "tuần mấy lần". Tư liệu của chương trình không đưa ra mốc nào, cũng không có chỗ nào nói giác dày hơn thì mau đỡ hơn. Lời được dặn đi dặn lại là nghỉ ngơi và bớt cái việc đã làm vùng đó mỏi.
Với khách bị lâu, Lương Y Xuân Trần nói thẳng: "Mình không có thần y mà làm xong mà về là hết liền." Lương Y yêu cầu khách nghỉ ngơi, dưỡng tay song song, vì ai vẫn chơi thể thao như cũ thì dễ bị lại (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Viêm lâu thì cải thiện từ từ, và kết hợp nhiều phương pháp tốt hơn làm hoài một kiểu (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Người cơ dày khó xử lý hơn người gầy, người lớn tuổi thì phải làm từ từ theo thể trạng, nên không có một phác đồ chung cho mọi người (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Muốn hiểu vì sao không ai hứa trước số buổi, bạn đọc thêm bài chích lể có hết bệnh không.
Các dữ kiện thực hành trong bài lấy từ video bài giảng của Lương Y Trần Thị Hồng Xuân (Xuân Trần). Lương Y làm nghề Đông y hơn 10 năm, đã đào tạo hàng trăm học viên ở cả miền Nam lẫn miền Bắc, trực tiếp đứng lớp, biên soạn bài giảng và quay toàn bộ video của chương trình Chích Lể. Lương Y cũng là tác giả sách "Phác Đồ Chích Lể – Xuân Trần" (145 trang A5) và "Chích Lể Căn Bản". Hằng ngày Lương Y vẫn làm nghề tại Cơ sở Chăm Sóc Sức Khỏe Hồng Xuân, 40 Đường số 1, KDC Hiệp Thành 3, P. Phú Lợi, TP.HCM. Phương châm của Lương Y: "Xác định đúng huyệt — vô khuẩn tuyệt đối — chích nhẹ, đủ, an toàn."
Trong hơn 60 video bài giảng miễn phí, Lương Y Xuân Trần có video về giải cơ, chích lể vùng cổ vai gáy:
Câu hỏi thường gặp
Sau giác hơi có được bật quạt, máy lạnh, ra gió không?
Trong buổi làm, Lương Y ủ kín vùng làm, không bật quạt, máy lạnh. Tư liệu không ghi về nhà phải kiêng gió mấy ngày, nên bạn hỏi người đã giác cho mình.
Chích lễ giác hơi xong có được tắm không?
Không có mốc giờ chung. Người đã giác cho bạn sẽ dặn tùy vùng và tùy buổi; có vết kim thì giữ vết theo hướng dẫn ở bài sau khi chích lể.
Trích lể giác hơi xong có bôi dầu, đắp thuốc lên được không?
Không nên. Lương Y chỉ sát khuẩn sạch rồi cho khách về, thuốc nóng chỉ dùng khi vết kim đã lành.
Sau giác hơi bị phồng rộp, rát da thì làm sao?
Báo lại người đã giác cho bạn, đừng tự chọc vỡ. Phồng rộp có thể là bỏng da, hay gặp khi giác bằng lửa, không giống vết thâm thường.
Có nên giác lại ngay hôm sau cho mau tan vết thâm không?
Không nên tự giác lại ở nhà. Bao lâu giác một lần là do người làm hẹn sau khi xem lại vùng đó.
Trước khi về, bạn hỏi người làm 3 câu: khi nào tắm được, vết này cần để ý gì, có gì lạ thì gọi ai. Muốn hỏi thêm thì nhắn Zalo trợ lý 0327 668 134. Nếu muốn hiểu kỹ hơn về chích lể, bạn xem 12 bài giảng chọn lọc miễn phí ở trang Quà tặng và kênh YouTube Xuân Trần. Khóa online Chích Lể Chuyên Sâu có 20 bài, học phí ưu đãi 1.868.000đ (gốc 3.868.000đ); Phần A học nền tảng an toàn – vô trùng trước, rồi mới tới kỹ thuật. Lịch lớp và video thực hành thì bạn theo dõi trên Facebook Xuân Trần.
