Giải cơ chuyên sâu là giải cơ có dò điểm: tìm cho ra nút cơ đang bó ở lớp sâu, làm ấm, làm mềm trước, rồi bật ngang, lắc tách cho cơ nhả ra, sờ lại tới khi trơn tay, hết lạo xạo mới thôi. Nó không phải ấn thật mạnh cho đau, cũng không phải vuốt nhẹ hay cạo gió.
Ba mẹ than mỏi vai, bạn bóp vài cái thì nhẹ được một lúc, sáng hôm sau lại nặng y như cũ. Bóp ngoài chỉ đỡ tạm, còn nút bó nằm sâu thì vẫn nguyên đó. Bài này giải thích theo đúng cách Lương Y Trần Thị Hồng Xuân (Xuân Trần) làm hằng ngày tại cơ sở. Nếu mới nghe tới giải cơ lần đầu, bạn đọc phần cơ bản ở bài giải cơ là gì trước nhé.
Giải cơ chuyên sâu, giải cơ sâu, giải bó cơ là gì?
Ba cách gọi này chỉ chung một việc: tìm đúng chỗ cơ đang co cứng thành bó rồi dùng lực tách cho nó nhả ra. Bạn sờ thấy vai gáy có một cục cứng, ấn vô thì ê, đó chính là chỗ cần giải.
Lương Y Xuân Trần phân biệt rõ: vuốt nhẹ là massage, xoa bóp, còn giải cơ thì phải có lực và phải tách được chỗ cơ bó. Trong lớp, Lương Y nói thẳng với học viên: "Không vuốt, không cạo gió, mà là hãy giải cơ." (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Giải cơ cũng là bước làm trước khi chích lể (miền Nam quen gọi trích lể): cơ phải mềm ra rồi mới tới các bước sau.
Vậy chữ "chuyên sâu" thêm vào đây khác ở chỗ nào?
Giải cơ chuyên sâu khác giải cơ thường ở 4 điểm nào?
Khác ở cách tìm điểm và trình tự làm, chứ không phải ở chỗ ấn mạnh tay hơn.
| Điểm khác | Giải cơ thường | Giải cơ chuyên sâu |
|---|---|---|
| 1. Tìm điểm bó | Làm theo cảm giác, đau đâu làm đó | Kiểm tra tầm vận động, dò rồi đánh dấu đúng điểm bó trước khi làm |
| 2. Làm mềm lớp sâu | Dùng tay ấn mạnh ngay, khách đau và sợ | Dùng ống giác hoặc cốc giác làm mềm trước, sau đó mới tác động vào điểm sâu |
| 3. Tách cơ | Vuốt ngoài bề mặt, hoặc ấn xuống rồi kéo | Bật ngang để tách, lắc cơ |
| 4. Phạm vi | Chỉ làm đúng chỗ đau | Làm từ gốc ra ngọn, không dừng ở chỗ đau |
Điểm 1: tìm điểm bó. Trước khi làm, Lương Y cho khách giơ tay thẳng lên cao, dang ngang rồi vòng tay ra sau như cài nút áo, để biết vùng nào đang bị hạn chế (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Lương Y nhìn nét mặt, phản xạ của khách thay vì hỏi "đau không" liên tục, và đánh dấu điểm xong rồi mới giải cơ (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần).
Điểm 2: làm mềm lớp sâu. Gặp điểm bó nằm sâu, Lương Y dùng ống giác hút cho mềm rồi mới lắc tách (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Vùng u rùa cứng thì Lương Y đặt cốc giác lớn làm mềm trước, không ngồi nắn miết thật lâu (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần).
Điểm 3: tách cơ. Nút bó nằm sâu thì vuốt ngoài bề mặt không ra. Cách đúng là bật ngang để tách cơ, không ấn xuống rồi kéo (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Lương Y tóm gọn: "Cái bí quyết của mình là lắc cơ." (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần).
Điểm 4: làm từ gốc ra ngọn. Với người tê cổ tay, Lương Y giải từ vùng cổ và hốc nách xuống tới cổ tay. Lý do là chỉ làm tại cổ tay thì khách hay quay lại vì vẫn còn tê: "Các bạn phải biết từ gốc ra ngọn nữa chứ." (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần).
Làm sao biết đã hết bó? Lực bật ngang chỉ vừa phải, không bấu ấn. Sờ lại thấy trơn tay, không còn lạo xạo thì mới là hết bó (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Trình tự đầy đủ có trong bài giải cơ trước khi chích lể và bài giải cơ cổ vai gáy. Muốn xem tận mắt từng thao tác, bạn ghé kênh YouTube Xuân Trần.
"Sâu" là sâu tới đâu? Có phải càng mạnh, càng lâu càng tốt?
Sâu là tới đúng lớp cơ đang bó. Muốn tới được lớp đó, người làm phải làm mềm cơ trước rồi để dụng cụ gánh lực, chứ không dồn sức ngón tay ấn cho thật mạnh.
Lương Y nói chỉ cạo ở ngoài thì chỉ đỡ tạm, người làm phải hiểu lớp nông, lớp sâu và bóc tách cho kỹ (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Nói về lược sừng, Lương Y có câu: "Đi rất nhẹ nhưng mà lực rất mạnh." (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Lương Y dạy ấn có "bơm": nhấn rồi nhả theo nhịp, khách thấy đau thì nhả ra, không ghì một chỗ (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Vậy có đau không? Có ê, có nhức ngay chỗ cơ bó. Đau tới mức nào là bình thường thì bạn xem ở bài giải cơ là gì.
Vết giác càng bầm có phải càng tốt? Không. Lương Y giác hút trước khi lắc cơ để nhìn vết đậm, nhạt hay lấm tấm, từ đó biết vùng nào đang tắc, và còn chụp ảnh vết giác để chỉ cho khách thấy (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Tức là vết giác để người làm đọc vùng tắc, chứ không phải bầm càng nhiều là làm càng tốt.
Làm càng lâu có càng tốt? Cũng không. Theo Lương Y, giải cơ quá mức là không đúng, mỗi buổi chỉ làm vừa đủ, không dồn hết vào một lần (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Chỗ nào ổn rồi thì thôi, không làm thừa: "Nếu đã xử lý xong rồi thì thôi, không cần phải châm." (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần).
Giải cơ chuyên sâu giúp được gì, giới hạn ở đâu?
Giải cơ chuyên sâu làm chỗ cơ đang bó mềm ra, nhả ra, nên người được làm thấy dễ chịu hơn. Nó cũng mở đường cho giác hơi hoặc chích lể. Trang khóa Giải Cơ Chuyên Sâu Bằng Lược Sừng ghi rõ kỹ thuật này chỉ hỗ trợ cảm giác dễ chịu, không thay thế điều trị y tế. Bạn nên biết trước mấy giới hạn sau:
- Bệnh lâu năm thì phải cải thiện từ từ. Lương Y nói thẳng với khách: "Không thể nào hết liền được, mình giúp họ cải thiện dần." (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần).
- Khách thấy mệt là dừng. Lương Y cho khách nằm nghỉ, uống nước đường rồi mới tính tiếp (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Nếu buổi đó có chích lể, người làm phải nhận ra sớm dấu hiệu sắp ngất khi chích lể.
- Buổi có chích lể thì không làm cho người rối loạn đông máu, phụ nữ có thai, người có vùng da đang nhiễm khuẩn hoặc người quá suy nhược. Chi tiết có ở bài 4 trường hợp không chích lể.
- Có các dấu hiệu sau thì không giải cơ mà đưa tới cơ sở y tế: khó thở nặng, đau ngực, ho ra máu; sốt cao li bì, co giật; chỗ đau sưng nóng đỏ, có mủ; rối loạn đại tiểu tiện kèm tê yếu hai chân hoặc hai tay.
Giải cơ chuyên sâu là kỹ thuật hỗ trợ, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Biết rõ giới hạn rồi, câu hỏi tiếp theo là học ở đâu cho đúng.
Học giải cơ chuyên sâu ở đâu để không học lóm, không hư tay?
Bạn nên học ở lớp có người đứng cạnh sửa tay. Theo Lương Y Xuân Trần, người "học lóm" làm theo thường không ra kết quả vì không biết phần giải cơ: "Mọi người đi học mới biết được tôi làm cái gì." (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần).
Học đúng chỗ còn giữ được đôi tay. Người dùng tay nhiều năm hay bị đau khớp ngón, viêm cùi chỏ, nên Lương Y dạy dùng lược sừng cho đỡ lực, đỡ thời gian (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Lương Y cũng chỉnh tư thế cho từng người để hai tay không bắt chéo, vì "Làm nghề thì mình phải thương mình, thương người ta." (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần).
Lương Y đã làm nghề Đông y hơn 10 năm và vẫn làm mỗi ngày tại Cơ sở Chăm Sóc Sức Khỏe Hồng Xuân (40 Đường số 1, KDC Hiệp Thành 3, P. Phú Lợi, TP.HCM). Lương Y trực tiếp đứng lớp, biên soạn bài giảng và quay toàn bộ video của chương trình Chích Lể, là tác giả sách "Phác Đồ Chích Lể – Xuân Trần", và đã đào tạo hàng trăm học viên ở cả miền Nam lẫn miền Bắc.
Muốn học riêng phần này, bạn xem khóa Giải Cơ Chuyên Sâu Bằng Lược Sừng. Khóa dạy cách cầm lược, các vùng cơ hay căng cứng, cách giải theo từng lớp từ làm nóng tới thư giãn sâu, và cách vệ sinh lược. Học phí bạn liên hệ để hỏi, video đang được hoàn thiện. Muốn học tiếp lên chích lễ thì có khóa Chích Lể Chuyên Sâu giá 1.868.000đ (giá gốc 3.868.000đ), tặng kèm Khóa Giải cơ Nguyên ủy – Bám tận.
Lương Y Xuân Trần có video bài giảng về giải cơ chuyên sâu trước khi chích lể trên kênh YouTube:
Bóp vai cho ba mẹ là thương, nhưng muốn gỡ được nút bó nằm sâu thì phải học đúng tay nghề. Bạn có thể bắt đầu theo 3 cách:
- Xem bài giảng miễn phí trên kênh YouTube Xuân Trần.
- Theo dõi Facebook Xuân Trần để biết lịch lớp.
- Nhắn Zalo trợ lý 0327 668 134 để hỏi khóa lược sừng hoặc lớp ở Sài Gòn/Bình Dương và Hà Nội.
Câu hỏi thường gặp
Muốn học chích lể có cần học giải cơ chuyên sâu trước không?
Cần. Lương Y dặn học viên: "Phần giải cơ bắt buộc phải có", vì có giải cơ trước thì học viên về làm mới có hiệu quả (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần).
Giải cơ chuyên sâu cần những dụng cụ gì?
Thường có ba món: dầu xoa bóp để làm ấm, làm trơn da cho lược đi không rát (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần), ống hoặc cốc giác để làm mềm chỗ bó sâu, và lược sừng để tách cơ thay cho ngón tay. Cả ba có trên trang Sách & dụng cụ: lược sừng 900.000đ, bộ cốc giác hơi không dùng lửa 439.000đ, dầu xoa bóp 229.000đ.
Người lớn tuổi, người gầy có giải cơ chuyên sâu được không?
Được, miễn là người làm điều chỉnh theo từng người. Lương Y làm từ từ theo thể trạng (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần) và dùng ống giác thay cho ấn tay gây đau (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Người vai gầy thì Lương Y dùng ống nhỏ (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Người quá suy nhược thì không làm.
Người không làm nghề có học giải cơ chuyên sâu được không?
Được. Khóa lược sừng có nhận người muốn thư giãn cơ cho mình và người thân. Ở lớp, Lương Y cầm tay chỉ việc và cho từng học viên tự sờ để tìm đúng vị trí (video bài giảng của Lương Y Xuân Trần). Xem video để hiểu thì được, còn muốn làm cho người nhà thì nên học có người sửa tay. Riêng phần chích thì đừng tự làm ở nhà, lý do có ở bài tự chích lể tại nhà.
