Học chích lể có khó không, người mới bắt đầu từ đâu? Phần hiểu thì không khó: người chưa biết gì về y khoa vẫn theo được, vì chặng đầu chỉ học kiến thức cơ sở và an toàn – vô khuẩn, chưa đụng tới kim. Cái khó thật là độ chính xác và kỷ luật: xác định đúng huyệt, vô khuẩn ca nào cũng như ca nào, và biết lúc nào không được chích. Cầm kim lại không phải chỗ khó nhất.
Người mới hay sợ run tay, chích lệch là hại người ta. Sợ vậy là đúng, nhưng sợ nhầm chỗ. Bài này bám theo chương trình Chích Lể do Lương Y Trần Thị Hồng Xuân (Xuân Trần) trực tiếp đứng lớp, để bạn thấy nỗi lo nào bị phóng đại và chỗ nào cần để tâm từ ngày đầu.
Học chích lể có khó không? Chỗ nào khó thật, chỗ nào chỉ là sợ
Phần lớn cái khó nằm ở đầu và ở thói quen, không nằm ở tay. Bạn dò bảng dưới đây xem nỗi lo của mình rơi vào dòng nào.
| Phần học | Khó thật hay chỉ là sợ | Vì sao |
|---|---|---|
| Chưa biết gì về y khoa | Chỉ là sợ | Chương trình dành cho cả người mới hoàn toàn, phần đầu học nền tảng an toàn – vô trùng, chưa cầm kim |
| Hiểu kinh lạc – huyệt vị | Vừa sức | Kinh lạc là hệ thống đường vận hành khí huyết, không phải mạch máu ngoại biên hay hệ thần kinh. Huyệt là điểm nằm trên đường kinh |
| Xác định đúng huyệt | Khó thật | Mỗi huyệt có vị trí giải phẫu định khu riêng. Không chích thử vùng bất kỳ, không bỏ bước vì "quen tay", không để người bệnh tự chỉ huyệt |
| Vô khuẩn, biết khi nào không chích, nhận dấu hiệu sắp ngất | Khó thật | Hiểu thì dễ. Khó là làm đủ mọi ca, kể cả lúc thấy chẳng có nguy cơ gì |
| Động tác chích, sức tay | Không phải chỗ khó nhất | Giáo trình dặn chích nhẹ, nặn máu vừa đủ. Tưởng phải mạnh tay, nặn càng nhiều càng tốt là hiểu sai từ gốc |
Dòng "sức tay" mà người mới lo nhất lại là dòng nhẹ nhất. Hai dòng khó thật đều là chuyện kỷ luật: nhớ kỹ rồi lần nào cũng làm y như nhau. Lương Y Xuân gói lại trong một câu: "Xác định đúng huyệt — vô khuẩn tuyệt đối — chích nhẹ, đủ, an toàn." Người mới nghe "xác định huyệt" hay tưởng phải học thuộc cả bảng tên huyệt mới được làm. Thật ra với học viên mới, Lương Y không bắt thuộc tên ngay mà ưu tiên nhớ đúng vị trí: tìm bằng mốc sờ được trên người khách và luôn lấy đối xứng hai bên. Trong video bài giảng của Lương Y Xuân Trần về xác định vị trí điểm vùng vai gáy, Lương Y nói gọn: "Mình không nhớ huyệt cũng được, mình nhớ cái vị trí đúng là được." Muốn biết phần xác định huyệt gồm những gì, bạn đọc bài huyệt chích lể là gì.
Người mới học chích lễ nên học cái gì trước?
Học phần an toàn trước, kỹ thuật học sau. Chặng đầu không có mũi kim nào hết, toàn là việc bạn làm được ngay: đọc hiểu, ghi nhớ, tập thói quen sạch.
Trong chương trình Chích Lể, Môn học 01 "Kiến thức cơ sở về Y học cổ truyền và an toàn trong chích lể" là môn bắt buộc, học xong mới được qua Mô đun 02 "Kỹ thuật chích lể". Môn 01 dạy kinh lạc, huyệt vị, chỉ định và chống chỉ định (khi nào được chích, khi nào không), vô khuẩn và phòng ngừa chuẩn. Thứ tự đi như vầy:
- Bước 1, xem miễn phí: trang Quà tặng có 12 bài giảng chọn lọc, mỗi bài một vùng. Xem để hiểu nghề và coi cách giảng có hợp với mình không.
- Bước 2, Môn 01 hoặc Phần A của khóa online: học nền tảng an toàn – vô trùng, vẫn chưa cầm kim.
- Bước 3, Mô đun 02: vào thực hành, có người hướng dẫn đứng cạnh chỉnh tay trực tiếp.
Tới bước 3 cũng không phải nhớ hết một lần. Trong video bài giảng của Lương Y Xuân Trần dạy người mới chích lể vùng lưng trên, Lương Y cho học viên chụp lại sơ đồ điểm để về nhà ôn, và dặn làm xong từng hàng rồi mới sang hàng tiếp, không làm hai hàng sát nhau cùng lúc. Lương Y cũng nhắc: nhiều người từng học ở đâu đó rồi mà vẫn đặt lệch đường giáp tích sát hai bên cột sống, nên người mới cứ tập đúng vị trí từ đầu.
Nội dung từng môn có ở bài chi tiết từng môn. Thêm một điều hay bị bỏ sót: chích lể thường đi chung với giải cơ và giác hơi, nên trước khi chích còn có bước giải cơ. Lương Y Xuân Trần có video bài giảng về giải cơ trước khi chích lể trên kênh YouTube.
Đang tập trích lể, người mới được giữ an toàn thế nào?
Biết thứ tự học rồi, tới nỗi lo kế tiếp: lỡ tay thì sao? Các tai biến khi chích có thể gặp đều đã có tên: ngất, chảy máu kéo dài, nhiễm khuẩn tại chỗ và bỏng da khi giác lửa. Làm đúng quy trình thì cả bốn đều phòng được. Khi thực hành có hướng dẫn, người mới tập ba thói quen tới mức thành phản xạ:
- Lọc người trước khi làm. Thuộc 4 trường hợp không được chích lể: người rối loạn đông máu, phụ nữ có thai, người quá suy nhược, và vùng da đang nhiễm khuẩn.
- Canh người được chích. Nhìn sắc mặt, bắt mạch, hỏi có chóng mặt, hoa mắt không. Thấy da tái nhợt, vã mồ hôi lạnh, mạch nhanh nhỏ thì ngừng tay ngay. Bài dấu hiệu sắp ngất khi chích lể nói kỹ phần này.
- Đeo găng, bỏ kim đúng chỗ. Mang đủ phương tiện phòng hộ. Chích xong bỏ kim ngay vào hộp kháng thủng, đúng nguyên tắc một kim – một người bệnh: mỗi kim chỉ dùng một lần, rửa hay lau cồn rồi cũng không dùng lại.
Ngoài ba thói quen đó, lúc thực hành theo nhóm Lương Y còn dặn mấy chuyện nhỏ mà người mới hay quên: đeo găng cả hai tay; kim đặt xuống chứ không trao tay cho nhau để khỏi đâm phải nhau; kim cong là thay kim mới; kim đã dùng bỏ vào chai đựng riêng. Trong lúc làm, sau vài ống phải hỏi khách có mệt không, có chịu được không; khách mệt thì dừng, cho nằm nghỉ, uống nước đường rồi mới tính tiếp. Phần này có trong video bài giảng của Lương Y Xuân Trần về quy trình làm vai gáy đầy đủ.
Sách "Phác Đồ Chích Lể – Xuân Trần" (phác đồ cổ truyền Việt Nam cùng kinh nghiệm ứng dụng của Lương Y Xuân) cũng dặn học bài An toàn trước tiên, và mỗi bài bệnh đều có mục 🚩 "Dừng tay — chuyển khám" phải đọc trước khi đặt kim.
Video miễn phí mang tính giáo dục và đào tạo nghề, giúp bạn hiểu chứ chưa giúp bạn làm được, nên đừng tự làm theo khi chưa được hướng dẫn trực tiếp. Chích lể là phương pháp hỗ trợ, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ; ai có triệu chứng nặng thì cần đưa tới cơ sở y tế. Chích sai nguy hiểm tới đâu, bạn đọc thêm bài chích lể có nguy hiểm không.
Ai dạy người mới ở chương trình Chích Lể?
Người mới thường học theo đúng thói quen của người dạy, cả kỹ lẫn ẩu. Ở chương trình Chích Lể, người đứng lớp là Lương Y Trần Thị Hồng Xuân (Xuân Trần). Lương Y làm nghề Đông y hơn 10 năm và đã đào tạo hàng trăm học viên ở các lớp miền Nam lẫn miền Bắc. Bài giảng, video và lớp học đều do Lương Y tự soạn, tự quay, trực tiếp đứng. Hằng ngày Lương Y làm nghề tại Cơ sở Chăm Sóc Sức Khỏe Hồng Xuân, 40 Đường số 1, KDC Hiệp Thành 3, P. Phú Lợi, TP.HCM, và là người biên soạn hai cuốn Chích Lể Căn Bản và Phác Đồ Chích Lể – Xuân Trần.
Lớp không phóng đại công dụng, không hứa hẹn kết quả, và dạy học viên nhận biết đâu là ranh giới nghề nghiệp.
Học ở đâu cũng vậy, bạn nên hỏi rõ ai trực tiếp chỉnh tay cho mình. Cách tự kiểm một lớp có ở bài riêng, còn chặng đường làm nghề của Lương Y có trong hồ sơ Lương Y Xuân Trần.
Tìm hiểu cho gia đình, học nền hay muốn làm nghề: người mới chọn bước đầu nào?
Bạn cứ chọn nấc vừa với mục tiêu lúc này. Nấc nào cũng mở đầu bằng phần an toàn, và đi nấc nhỏ trước cũng không bắt bạn phải học tiếp nấc lớn.
| Nấc | Hợp với bạn khi | Bắt đầu ở đâu |
|---|---|---|
| Hiểu nghề | Bạn muốn biết chích lể là gì để chăm lo cho mình và gia đình, chưa tính học bài bản | 12 bài giảng chọn lọc ở trang Quà tặng và hơn 60 video chia sẻ miễn phí trên kênh YouTube Xuân Trần. Xem để hiểu, chưa tự làm |
| Học nền | Bạn muốn học nền tảng bằng video, tự sắp xếp giờ học | Khóa online Chích Lể Chuyên Sâu 20 bài: Phần A nền tảng an toàn – vô trùng, xong mới qua Phần B chích lể theo từng vấn đề |
| Làm nghề | Bạn muốn học một nghề tay, hoặc đang làm trị liệu, massage, spa và muốn thêm kỹ thuật bài bản | Lớp trực tiếp ở Sài Gòn/Bình Dương hoặc Hà Nội (Hoàng Mai), thực hành ngay tại lớp có người hướng dẫn |
Học phí từng nấc:
- Khóa online: 1.868.000đ (giá gốc 3.868.000đ).
- Lớp trực tiếp ở Sài Gòn/Bình Dương: 6.800.000đ.
- Lớp trực tiếp ở Hà Nội: 7.800.000đ.
Học viên lớp nghề trực tiếp còn được hỗ trợ học chứng chỉ hệ cao đẳng, có phôi gốc. Chứng chỉ tính riêng, không nằm trong học phí. Trên Facebook Xuân Trần, Lương Y có chia sẻ lớp thi chứng chỉ Chích Lể ở Hà Nội diễn ra thành công, hôm sau (22/9/2026) thi tiếp tại Sài Gòn, và tháng 10/2026 có thông báo hỗ trợ anh chị em làm nghề đăng ký học – thi chứng chỉ tại TP. Đà Nẵng. So từng khoản kỹ hơn thì bạn xem bài học chích lể bao nhiêu tiền. Học ở nấc nào thì bạn cũng chỉ có thêm kỹ năng; không khóa nào hứa thu nhập hay hứa kết quả chữa bệnh.
Người mới biết sợ là chuyện tốt, học đúng thứ tự thì nỗi sợ đó thành thói quen cẩn thận. Bạn có hai cách bắt đầu:
- Xem 12 bài giảng miễn phí của Lương Y ở trang Quà tặng. Xem để hiểu nghề, chưa tự làm.
- Học nền với khóa Chích Lể Chuyên Sâu, bắt đầu từ Phần A nền tảng an toàn và vô trùng.
Muốn hỏi lịch lớp nghề trực tiếp gần nhất ở Sài Gòn/Bình Dương hay Hà Nội (Hoàng Mai), bạn nhắn Zalo trợ lý 0327 668 134 hoặc gọi 0354 458 941. Như Lương Y vẫn dặn học viên: "Một kim – một người bệnh."
Muốn xem thêm bài giảng và lịch lớp, bạn theo dõi Lương Y Xuân Trần trên kênh YouTube Xuân Trần và Facebook Xuân Trần.
Câu hỏi thường gặp
Học chích lể có khó không, bao lâu thì quen tay?
Không ai nói trước được bao lâu, và chạy cho nhanh cũng không giúp gì. Quan trọng là học đúng thứ tự: qua xong môn bắt buộc về kiến thức cơ sở Y học cổ truyền và an toàn rồi mới vào mô đun kỹ thuật chích lể.
Người mới học chích lễ cần thuộc gì trước tiên?
Thuộc chỗ nào không được chích trước khi học chỗ nào được chích: 4 trường hợp không chích lể, dấu hiệu sắp ngất, và nguyên tắc mỗi kim chỉ dùng một lần.
Đang học có nên tự tập chích ở nhà cho quen tay không?
Không nên. Phần kỹ thuật phải học dưới hướng dẫn trực tiếp, vì trong lúc chích cần có người theo dõi sắc mặt, mạch của người bệnh và biết xử trí tai biến khi chích. Người nhà có triệu chứng nặng thì đưa tới cơ sở y tế, đừng lấy người nhà ra tập.
Học trích lể cho người mới nên đọc sách gì trước?
Sách dùng để ôn, không thay được giờ thực hành. Mới bắt đầu thì bạn đọc "Chích Lể Căn Bản" do Lương Y Hồng Xuân biên soạn, có ở trang Tài liệu. Cuốn "Phác Đồ Chích Lể – Xuân Trần" (145 trang A5, 375.000đ) dành cho người đã nắm căn bản, nên đọc sau; bạn đặt mua ở trang Sách & dụng cụ.
