Chích lể trào ngược dạ dày là cách dùng kim vô khuẩn chích nhẹ vào các huyệt, vùng da nhất định trên đường kinh để điều hòa khí huyết, khai thông bế tắc, giúp người bệnh đỡ ợ chua, đầy hơi, nặng tức ngực. Cách này chỉ hỗ trợ, không thay thuốc và không hứa hết bệnh.
Nằm xuống sau bữa tối là nóng rát ngực, ợ chua lên tận cổ họng, nửa đêm còn ho khan. Bị vậy hoài thì nhiều người tính đi lể. Bài này nói rõ chích lể làm được tới đâu, và khi nào bạn phải đi khám trước.
Chích lể trào ngược dạ dày là gì, giúp được gì cho chứng ợ chua?
Chích lể chỉ hỗ trợ, không chữa thay thuốc. Cái nó giúp là làm dịu cảm giác ợ chua, đầy hơi, nặng tức vùng ngực và bụng trên, theo hướng điều hòa khí huyết.
Chích lể (miền Nam quen gọi "trích lể") dựa trên học thuyết kinh lạc – huyệt vị: khí huyết ứ trệ thì người ta thấy mỏi, đau, nặng nề. Nếu chưa rõ phần gốc này, bạn đọc qua bài chích lể là gì. Trên thực tế, chích lể thường làm chung với giải cơ và giác hơi.
Trào ngược hay biểu hiện bằng nóng rát sau xương ức, ợ chua, ợ hơi, tăng lên khi nằm hoặc sau khi ăn. Theo phác đồ cổ truyền Việt Nam và kinh nghiệm ứng dụng của Lương Y Trần Thị Hồng Xuân (Xuân Trần), người hay gặp là nhóm có axit dạ dày, viêm loét dạ dày, và nhóm có vấn đề ở cơ hoành, như rối loạn cơ hoành hoặc thoát vị khe hoành. Muốn biết chích lể còn hỗ trợ những chứng nào, bạn xem thêm bài chích lể chữa bệnh gì.
Nhưng trước khi tính chuyện lể, có một điều bạn cần nhớ: nóng ngực chưa chắc là trào ngược.
Nóng rát ngực có phải luôn do dạ dày? Khi nào phải đi khám ngay thay vì chích lễ?
Không phải lúc nào cũng do dạ dày. Có những cơn đau ngực xuất phát từ tim, và chích lể không phải chỗ xử lý chúng. Vì vậy, khi có người tới kể chuyện nóng rát ngực, việc đầu tiên Lương Y Xuân làm không phải là cầm kim, mà là loại trừ đau ngực do tim. Đây là ưu tiên số một.
Bảng dưới giúp bạn phân biệt sơ bộ:
| Hay gặp khi trào ngược | Cờ đỏ: đi khám ngay |
|---|---|
| Nóng rát sau xương ức | Đau ngực lan ra tay hoặc hàm, kèm vã mồ hôi |
| Ợ chua, ợ hơi | Nuốt nghẹn, càng ngày càng nặng |
| Nằm xuống hoặc ăn xong thì nặng hơn | Sụt cân |
| Ban đêm ho khan | Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen |
Có dù chỉ một dấu hiệu ở cột bên phải thì bạn đừng chờ, cũng đừng tính "để lể thử coi sao". Người bệnh cần được đưa tới cơ sở y tế ngay.
Bảng này cũng giúp bạn biết mình có đang gặp đúng người hay không. Người làm nghề đàng hoàng mà thấy những dấu hiệu này thì sẽ dừng tay và khuyên bạn đi khám. Ai nghe bạn kể đau ngực lan ra tay mà vẫn kêu nằm xuống để lể, thì đó không phải là người bạn nên giao thân thể mình.
Ngoài ra, dù khó chịu ở đâu đi nữa, có 4 trường hợp không được chích lể: người bị rối loạn đông máu, phụ nữ có thai, vùng da đang nhiễm khuẩn và người quá suy nhược. Bạn đọc kỹ hơn ở bài 4 trường hợp không nên chích lể. Nếu đang uống thuốc dạ dày thì bạn cứ uống đúng theo chỉ định, vì chích lể chỉ là phương pháp hỗ trợ, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ.
Chích lễ trào ngược dạ dày làm ở vùng nào, vì sao không tự làm ở nhà?
Nhiều người nghĩ bị trào ngược thì cứ chích ngay chỗ nóng rát giữa ngực là xong. Thật ra vùng làm rộng hơn vậy, và vùng ngực cần cẩn thận hơn nhiều người tưởng. Theo phác đồ cổ truyền Việt Nam và kinh nghiệm ứng dụng của Lương Y Xuân, có mấy điểm bạn nên biết:
- Không chỉ làm ở ngực. Vùng làm gồm đường giữa ngực, bụng trên và vùng tỳ vị sau lưng. Vùng sau lưng là phần quan trọng, làm xong mặt trước thì phải làm tiếp sau lưng.
- Phải giải cơ trước, không được bỏ. Cơ mềm ra rồi mới chích. Lý do vì sao thì bạn xem bài giải cơ trước khi chích lể.
- Đánh dấu đúng chỗ theo giải phẫu định khu. Không chích thử chỗ bất kỳ, cũng không để người bệnh tự chỉ "chích chỗ này nè".
- Vùng ngực rất dễ tức. Người làm hút từng ống một, chờ người bệnh thở kịp rồi mới qua ống kế. Úp một lượt cho nhanh là sai.
Phần giác sau khi chích, thời gian giác và cách đề phòng bỏng da đã có trong bài chích lể giác hơi.
Trong lúc làm, người làm giữ đúng nguyên tắc một kim một người bệnh. Nếu người bệnh da tái, vã mồ hôi lạnh là sắp ngất, phải ngừng ngay. Tai biến khi chích có thể gặp là ngất, chảy máu kéo dài, nhiễm khuẩn tại chỗ, bỏng da khi giác lửa. Làm đúng quy trình thì phòng được, chi tiết ở bài chích lể có nguy hiểm không.
Cộng hết từng ấy bước lại thì bạn cũng thấy tự làm ở nhà là không ổn. Phương châm Lương Y Xuân giữ trong mọi buổi dạy là: "Xác định đúng huyệt — vô khuẩn tuyệt đối — chích nhẹ, đủ, an toàn."
Lương Y Xuân Trần có video bài giảng về chích lể hỗ trợ trào ngược dạ dày trên kênh YouTube Xuân Trần:
Chích lễ ợ chua xong cần kiêng gì để đỡ tái lại?
Cơn ợ chua có quay lại hay không phần lớn nằm ở cách bạn ăn uống, sinh hoạt mỗi ngày. Chích xong nhẹ ngực, mà tối nào cũng ăn no rồi nằm luôn thì nóng rát lại lên như cũ.
Theo phác đồ cổ truyền Việt Nam và kinh nghiệm ứng dụng của Lương Y Xuân, sau buổi chích người bệnh thường được dặn mấy điều này:
- Đừng ăn quá no.
- Bớt đồ chua cay, cà phê, rượu.
- Ăn xong đừng nằm liền. Ngồi thẳng một lát rồi hẵng nằm.
- Kê đầu giường cao lên.
- Đừng ăn khuya. Bữa tối nên ăn xa giờ ngủ.
- Giảm cân nếu cần.
- Để ý mình bị ợ nóng thưa hay dày. Bạn ghi lại, lần sau kể cho người chích hoặc bác sĩ nghe để họ biết cơ thể bạn đang chuyển biến ra sao.
Nếu có dấu báo động như trong bảng ở trên thì bạn đi khám ngay, đừng đợi tới buổi chích sau. Còn chuyện chăm vết chích, khi nào được tắm, cần theo dõi gì thì bạn xem bài sau khi chích lể cần lưu ý gì.
Muốn học chích lể trào ngược dạ dày bài bản thì học với ai?
Ợ chua dễ bị lẫn với những dấu hiệu cần đi khám, nên xem vài clip trên mạng rồi tự làm theo là không đủ. Bạn cần một người thầy đang làm nghề thật, dạy bạn biết lúc nào không được chích trước rồi mới dạy chích ở đâu.
Lương Y Hồng Xuân có hơn 10 năm làm nghề Đông y và đã đào tạo hàng trăm học viên ở các lớp miền Nam lẫn miền Bắc. Lương Y trực tiếp đứng lớp, biên soạn bài giảng và quay toàn bộ video của chương trình Chích Lể. Hằng ngày Lương Y vẫn làm nghề tại Cơ sở Chăm Sóc Sức Khỏe Hồng Xuân, 40 Đường số 1, KDC Hiệp Thành 3, P. Phú Lợi, TP.HCM. Lớp nào của Lương Y cũng theo một nguyên tắc: an toàn học trước, kỹ thuật học sau.
Bạn có thể chọn một trong ba cách để bắt đầu:
- Xem thử miễn phí: Ở trang Quà tặng có 12 bài giảng chọn lọc, mỗi bài một vùng, trong đó có bài về trào ngược dạ dày. Kênh YouTube Xuân Trần thì có hơn 60 video bài giảng chia sẻ miễn phí.
- Đọc sách: Sách "Phác Đồ Chích Lể – Xuân Trần" dày 145 trang khổ A5, giá 375.000đ, có một bài riêng về trào ngược dạ dày, viết theo phác đồ cổ truyền Việt Nam và kinh nghiệm ứng dụng của Lương Y Xuân. Sách có ở trang Sách & dụng cụ.
- Học online: Khóa Chích Lể Chuyên Sâu gồm 20 bài video. Phần A dạy nền tảng an toàn – vô trùng. Phần B dạy cách tiếp cận từng vấn đề, trong đó có trào ngược dạ dày. Học phí ưu đãi là 1.868.000đ (giá gốc 3.868.000đ).
Nếu bạn muốn được Lương Y kèm tay trực tiếp trên lớp, xem thêm bài học chích lể ở đâu.
Muốn xem thêm bài giảng và lịch lớp, bạn theo dõi Lương Y Xuân Trần trên kênh YouTube Xuân Trần và Facebook Xuân Trần.
Câu hỏi thường gặp
Chích lể trào ngược dạ dày có hết hẳn không?
Ai hứa hết hẳn thì bạn nên dè chừng. Chích lể chỉ hỗ trợ bớt ợ chua, đầy hơi, nặng ngực theo hướng điều hòa khí huyết, không thay được thuốc. Muốn đỡ lâu thì bạn vẫn phải đi khám, dùng thuốc theo chỉ định và sửa thói quen ăn uống như phần trên.
Bị thoát vị khe hoành có trích lể được không?
Trong phác đồ cổ truyền Việt Nam mà Lương Y Xuân Trần ứng dụng, nhóm trào ngược do cơ hoành, kể cả thoát vị khe hoành, có cách làm riêng. Nhưng bạn nên đi khám cho rõ trước, loại trừ chống chỉ định, và người làm phải được học bài bản.
Tự chích lễ ợ chua ở nhà theo video được không?
Không nên. Như đã nói ở trên, vùng ngực cần loại trừ đau ngực do tim, giải cơ, đánh dấu đúng chỗ, vô khuẩn kỹ và có người coi sắc mặt. Muốn tự tay làm thì nên học khóa Chích Lể Chuyên Sâu, khóa này dạy phần an toàn – vô trùng trước.
Trích lể dạ dày có đau, có tức ngực không?
Có cảm giác nhói, nhiều hay ít tùy người. Lúc giác mới là lúc dễ tức, vì vùng ngực rất nhạy. Người làm đúng cách sẽ hút từng ống, chờ bạn thở lại được rồi mới hút ống kế tiếp. Muốn biết rõ hơn về cảm giác khi chích thì bạn đọc bài chích lể có đau không.
